Nieuws

Hier tref je actuele informatie aan, bijvoorbeeld over onze cursussen en over de Nieuwsbrief, evenals het nieuwsbrief-archief met relevante artikelen.

Hoe gebruik je de Belbin-rapporten bij het samenstellen van een team

De Belbin teamrapporten kun je goed gebruiken als je de prestaties van een team – en van de individuen in het team – wilt verbeteren.

In een serie artikelen willen we proberen uit te leggen hoe je de Belbin teamrapporten daarbij kunt benutten. Deze keer kijken we naar…

Hoe gebruik je de Belbin-rapporten... ...bij het samenstellen van een team

In veel organisaties hebben teams een vaste plek met duidelijke taak- en rolbeschrijvingen. Toch kan het van belang zijn om, in termen van Belbin, een team te componeren met een bijzondere en specifieke samenstelling – bijvoorbeeld om een nieuw project op te starten of een veranderingsproces in gang te zetten.
Het formeren van een nieuw team biedt de mogelijkheid om ‘buiten de lijnen te denken’ en mensen bij elkaar te zoeken die misschien niet eerder hebben samengewerkt, maar die de verschillende teamrol-kwaliteiten meebrengen die nodig zijn voor het vervullen van de betreffende taken en het bereiken van het doel.
Flexibiliteit bij het samenstellen, inrichten en wijzigen van teams met een specifiek doel kan ervoor zorgen dat de juiste personen de juiste dingen doen, ongeacht hun formele rol of positie. Het kan helpen om stagnatie te voorkomen en om op een attente manier conflicten te omzeilen of ineffectieve vormen van leiderschap te vermijden zonder de formele structuur te ondermijnen
Dus hoe doe je dat, het samenstellen van een nieuw team?

Bepaal de doelstelling van het team
Voordat je begint met componeren, dien je vast te stellen wat het doel is van het team en welke teamrollen daar het beste aan bijdragen. Deze tabel geeft aan welke teamrollen in welke fase van de levenscyclus van het team van belang zijn.

team1

Bij het samenstellen van je nieuwe team dien je enkele belangrijke zaken in ogenschouw te nemen:

  • Grootte – hoewel er negen teamrollen zijn geïdentificeerd, hoef je niet voor negen teamleden te kiezen, omdat personen doorgaans meer dan één voorkeursrol kunnen vervullen. De ideale omvang van een team is 4 tot 6 personen. Wordt dat aantal groter, dan wordt het team een groep en dat brengt heel andere kenmerken en gedragingen met zich mee.
  • Timing – het is belangrijk dat er een zekere balans is tussen de teamrollen, maar dat betekent niet dat alle teamrollen in elke fase van belang zijn. Als een rol op een verkeerd moment op het toneel verschijnt, kan dat ongunstige gevolgen hebben voor het project. Zo draagt bijvoorbeeld een Monitor niet veel bij in de eerste ideeënfase, omdat hij het enthousiasme kan temperen en potentieel goede ideeën te snel naar de prullenbak verwijst. Probeer het idee vast te houden van een team met een flexibele, vloeiende samenstelling, waar de teamleden instappen als hun bijdrage van belang is en uitstappen als hun rol is uitgespeeld.
  • Overtalligheid – voor sommige teamrollen geldt dat “genoeg er van is genoeg” en zal een teveel van deze kwaliteit problemen opleveren. Dit geldt bijvoorbeeld voor de Plant (te veel ideeën die om aandacht vragen) en de Vormer (het gevaar van onderlinge strijd en competitie).

Onderzoek welke teamrollen je bij elkaar hebt
Een volgende stap is het beschouwen van de teamrollen van iedereen die in de “pool” zit van kandidaat–teamleden. Elke van die personen dient een complete online test te hebben gedaan, inclusief observatoren, zodat je over de meest actuele informatie beschikt over hun gedragsvoorkeuren en teamrol-bijdragen.
Het rapport Overzicht teamrolscores per kandidaat brengt deze informatie op een overzichtelijke manier in kaart:

team2

Met inachtneming van de hierboven genoemde overwegingen kun je vervolgens die personen selecteren die in de verschillende fasen over de gewenste teamrollen beschikken en die elkaar aanvullen.

Een laatste check
Als je de leden van het team bijeen hebt, kun je nog een kleine “checkup” doen.
Onderstaande tabel kan je helpen om te analyseren of alle gewenste gedragsvoorkeuren aanwezig zijn en er geen fase in het project wordt overgeslagen. Hou in gedachten dat je niet alle teamrollen tegelijkertijd nodig hebt.

team3

De Teamrapporten van Belbin NL helpen je om inzicht te krijgen in de kwaliteiten en ‘rijkdommen’ van het team dat je aan het samenstellen bent. Hiermee kun je in kaart brengen of er rollen over- of ondervertegenwoordigd zijn. Er zijn verschillende rapporten beschikbaar die je in verschillende fasen aan het team kunt teruggeven, bijvoorbeeld
De sterkst aanwezige rollen van het team, waarin de rollen zijn gegroepeerd naar hun sociale, inhoudsgerichte of actiegerichte aard.

team4

Begeleid het team bij het samenwerken
Als het team eenmaal van start is gegaan, zullen zij een blijvende ondersteuning behoeven om zeker te stellen dat zijn effectief en productief samenwerken.

In een effectief team:
* kennen de leden hun eigen en elkaars sterkten en zwakheden
* zijn de gewenste teamrollen aanwezig en werkzaam
* zijn de onderlinge (werk)verhoudingen er op gericht elkaars sterkten te versterken en elkaars zwakheden op te vangen.
Als het team eenmaal een tijdje werkzaam is (ten minste zes maanden, is onze richtlijn) kunnen de observatie-formulieren worden aangevuld en geactualiseerd om ieders rol in het huidige team te kunnen identificeren en om nadere persoonlijke coachings- en ontwikkelingsvragen te kunnen formuleren.

 

loginfigureInloggen